Opvoeding en sociaal gedrag bij pups en jonge honden

Bijgewerkt op: 8 jun.

Vaak wordt gesproken over dat onze hond een roedeldier is en dus veel “sociaal” contact met andere honden nodig heeft. Maar eerlijk gezegd, eigenlijk is het belangrijkste sociale contact van onze hond met ons, zijn gezin, zijn baasje(s). Onderzoek wijst ook uit dat honden vaker eerst contact met ons zoeken dan met andere honden. De “verplichte socialisatie” van bijv. de groepslessen op de hondenschool waar honden op hele korte afstand naast elkaar allerlei gehoorzaamheidsoefeningen moeten doen om zo te leren hun impulsen te beheersen en zich “sociaal) te gedragen levert uiteindelijk vaak bij veel jonge honden meer stress en problemen op dan positieve levenslessen, zeker bij onze "sensitieve" witjes, evenals het “leuke spelen achteraf of op de hondenweide.

Veel andere hondenbaasjes hebben vreemde ideeën over sociaal contact tussen honden want hoe vaak hoor of zie je niet dat er altijd wel een van de baasjes vindt dat de honden elkaar maar moeten begroeten, c.q. kennismaken, ongeacht of de honden elkaar kennen, leuk vinden en of jij of jouw hond dat wel wil gezien mogelijk eerdere vervelende ervaringen e.d..

En ook onnodig, want honden leggen hun sociaal contact eigenlijk al op afstand door de waarneming van de geur, het gehoor of het zicht. Het is veel belangrijker dat puppy’s en jonge honden een relatie en vertrouwen opbouwen met hun baasjes dan veel stoeien met leeftijdgenoten. Want wat gebeurt er tijdens het spel? Er ontstaat vaak een toenemende opwinding bij het spel (en later generaliseert zich dat bij het zien van andere honden die dan een soort van magnetische aantrekkingskracht gaan uitoefenen, wat weer leidt tot reactief gedrag, vaak in de puberleeftijd) en daarnaast worden gewoon de vaardigheden van het jagen, drijven en hoeden ontwikkeld en geoefend, zeker ook weer met name bij onze witjes die dat al in hun genen hebben, zie ook bericht over de genetische werkeigenschappen van je Zwitserse witte herder

En dat is net het gedrag dat op latere leeftijd tot problemen leidt in relatie met andere honden en jachtdrift et cetera.
En dan hebben we het nog niet over de honden die steeds de interacties “winnen” of “verliezen” . Het is niet moeilijk te bedenken wat dat doet met de emotie en het gedrag van de hond..

Veel beter is het dan vanaf heel jonge leeftijd om te oefenen met het rustig en ongedwongen naderen, de kalme en respectvolle begroeting, een goede interactie en het relaxt afscheid nemen /weggaan, zonder in dit proces enige opwinding toe te laten. Wat ontzettend lastig is, dat begrijp ik helemaal, want de opwinding is vaak dermate groot dat er van communicatie al heel snel en allang geen sprake meer is en de honden gedwongen worden mee te gaan in dit proces wat er eigenlijk voor zorgt dat je hond het als vervelend of bedreigend ervaart, wat op latere leeftijd dus voor vaak reactiviteit bij het zien van andere honden zorgt.


Wat zijn twee belangrijke dingen om je hond aan te leren
? Allereerst dat je hond ook andere honden kan zien, maar er geen fysiek contact mee wil hebben. Heel belangrijk in onze samenleving bijv. als je hond meegaat naar een terras of restaurant, tijdens de wandelingen en bij het uitlaten, bij de dierenarts, in de tuin, het huis enzovoort.
Ten tweede moet je hond met andere honden op een ontspannen manier contact kunnen hebben, bijvoorbeeld door samen rustig te wandelen, te snuffelen, rustig te spelen etc. Het is niet moeilijk je hond opgewonden en door het dolle te krijgen, maar het is veel belangrijker en beter voor hem (en jou) als hij zich veilig en vertrouwt en relaxt voelt.

Hoeveel contact heeft je hond dan met andere honden nodig?
 Dit is een beetje afhankelijk van verschillende factoren, zoals ervaringen in omgang met andere honden, de opvoeding, het karakter, de genetische eigenschappen, het ras of zelfs van leeftijd. Het gedrag van je hond (en het plezier of de hoeveelheid stress hierbij) kun je kijkend naar deze factoren voor jezelf bepalen of en hoeveel je hond in contact wil komen met andere honden of juist niet.

Sociaal contact moet altijd vrijwillig en met respect (beleefd en attent) gaan. Zeker niet dwingen of opdringen. Alleen als honden elkaar kennen, vertrouwen en op elkaar ingespeeld zijn, kan sociaal contact waardevol zijn. Maar zeker niet alle honden hebben dat nodig. Rustige en gematigde sociale contacten waarbij honden ook gewoon naast elkaar kunnen wandelen of kunnen snuffelen, zijn beter dan ren- of stoeispelletjes. 


Let op: bij deze ontmoetingen moet je hond zichzelf uit de situatie kunnen onttrekken en niet door een lijn of andere dwang voorkomen worden dat hij niet weg kan.

Rust Geef je hond ook meer dan voldoende rust, dat is nodig om alle ervaringen en (positieve) stress weer te verwerken en uit het lichaam te laten (24 tot 72 uur kan nodig zijn). Als je hond te vaak een verplichte kennismaking moet ondergaan kan deze door de terugkerende (ook positieve) stress gezondheidsschade oplopen.

Welke elementen kun je gebruiken bij het (her)socialiseren?

 - Zorg altijd voor voldoende afstand 
 - Let op je eigen houding en gedrag en ben ontspannen - Zorg voor een zo rustig mogelijke omgeving - Zorg dat je geen tijdsdruk hebt - Geef je hond altijd een vrije keuze
. Hou het kort en leuk - Zorg dat je hond (en de andere hond) een rustige en kalme energie heeft. - Stop bij een teveel aan opwinding - Een prikkel tegelijk (andere omgeving, andere hond etc) - Niet straffen corrigeren, maar beloon al het goede, rustige en kalme en gewenste gedrag uitbundig!!

Veel succes en laat eens weten hoe het gaat of als je extra hulp nodig hebt..Ik ben benieuwd naar jullie ervaringen of aanvullingen en tips e.d. en heb je hulp nodig, neem even contact op.

Kees van Sundert.

Erkend hondengedragstherapeut bij Dogcases &

professioneel hondenfotograaf bij Inspired by Bandhu Hondenfotografie

34 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven