Is jouw hond bang voor de dierenarts?

Is jouw hond bang of gestresst bij de dierenarts? Dan is er goed nieuws. Uit een gecontroleerde studie blijkt dat een juiste dosering van lavendelolie (Lavandula angustifolia) op de binnenkant van de oorschelp, twintig minuten voor een consult helpt om de stress bij je hond te verminderen.

In het onderzoek werd gewerkt met twaalf gezonde Beagles van veertien tot achttien maanden oud. In het onderzoek is lavendelolie in concentraties van 15% en 30% getest. Elke hond diende als zijn eigen controle, wat methodologisch sterk is en ze werden op twee dagen getest: één dag met de placebo en één dag met lavendelolie, met vijftien dagen ertussen. De gedragsbeoordelaar en de dierenarts wisten niet welke behandeling de hond kreeg om onbewuste beïnvloeding te voorkomen.

Het gedrag werd beoordeeld op lichaamshouding, reactie op aanraking, oorstand, staartpositie, oogexpressie, mondhouding, vocalisatie en displacement-gedrag. Daarnaast werden cortisolgehalte in speeksel, hartslag en ademhalingsfrequentie gemeten.

Positieve en bemoedigende resultaten

De 30%-lavendelolie concentratie verminderde duidelijk stressgerelateerd gedrag bij honden tijdens het bezoek aan de dierenarts. Natuurlijk is het nog maar een onderzoek met 12 Beagles en zou meer en aanvullend onderzoek bij andere rassen etc welkom zijn, maar wellicht kunnen we wel zelf helpen uit te vinden hoe effectief de olie is, bijv. bij je eigen hond, want je kunt het mengsel relatief makkelijk zelf maken en gebruiken en het loont zeker de moeite het uit te proberen.

De 15%-concentratie liet ook wel een afname zien, maar het verschil was niet overtuigend genoeg om er harde conclusies uit te trekken. De dosis en verhoudingen is dus cruciaal voor een goed resultaat; zomaar een beetje lavendelolie zal weinig resultaat laten zien.

Wat heb je nodig?

Om de Lavendel olie bij je eigen hond te gebruiken heb je maar 3 dingen nodig:

• 100% pure essentiële olie van Lavandula angustifolia

• Een neutrale drager zoals jojoba-olie of propyleenglycol

• Een donker glazen flaconflesje van 10 of 30 ml om de oxidatie te vertragen Heel belangrijk

Let goed op de botanische naam van de lavendelolie die je besteld en gebruikt, want alleen de Lavandula angustifolia is getest en gaf deze resultaten. Andere lavendelsoorten zoals bijv. Lavandula latifolia of lavendinhybriden hebben een andere samenstelling en zijn niet op dezelfde manier onderzocht.

Verhouding voor 30%

Gebruik de olie in een verhouding met 30% Lavandula angustifolia-olie. Dus per 100 ml totaalvolume doe je 30 ml Lavandula angustifolia-olie aangevuld met 70 ml van de drager zoals Jojoba-olie of propyleenglycol. Goed mengen voor gebruik en koel en donker bewaren.

Aanbrengen in het oor

Ongeveer 20 minuten voor je naar de dierenarts vertrekt, wrijf je voorzichtig een klein beetje van de olie (0,5 ml is genoeg) aan de binnenkant van elke oorschelp. Masseer de olie zachtjes in met kleine cirkelvormige bewegingen voor een gelijkmatige verdeling. En mocht je hond dit al spannend of minder prettig vinden, dan oefen je natuurlijk dit al regelmatig en begin je weken van te voren al regelmatig de oren van je hond aan te raken en stapje voor stapje lichtjes van binnen te masseren of in te wrijven.

Waarom de binnenzijde van de oren? Deze plek is dichtbij de neus zodat inhalatie optreedt en ook moeilijk bereikbaar voor je hond zodat hij of zij de olie er niet af kan likken.

Terugkoppeling en feedback gebruikservaringen Voor mij als gedragstherapeut, gespecialiseerd in stress en angst bij honden, is het superfijn jullie ervaringen terug te horen. In hoeverre helpt het echt en wat merk en zie je aan je hond. Natuurlijk is het geen wondermiddel en bij hele grote stress en angst zal het niet voldoende kunnen zijn om je hond helemaal stress- of angstvrij te krijgen, maar toch ben ik heel benieuwd in hoeverre het bijdraagt in het welzijn van je hond bij dierenartsbezoek of andere stresssituaties. Waar moet je opletten? Je kunt waarschijnlijk de lichaamstaal en stress of kalmerende signalen van je hond prima lezen en weet waar je op moet letten, maar voor de volledigheid let in ieder geval op deze veelvoorkomende signalen bij die je vaak ziet bij ongemak, stress en spanning:

• Wegdraaien van het hoofd en wegkijken.

• Tongelen of liplikken (hierbij likt de hond regelmatig zijn lippen en/of neus af)

• Ogen sluiten, langzaam knipperen met de ogen

• Vertraagd bewegen (sluipen)

• Lichamelijk wegdraaien, algehele afwending

• Strakke gespannen lichaamshouding

• Oren plat tegen het hoofd of strak naar achteren

• Een staart die heel laag en/of strak ingeklemd zit tussen de achterpoten.

• Gapen

• Hijgen en een zichtbare hyperventilatie zonder aanwijsbare oorzaak zoals warmte of inspanning

• Oogwit laten zien (vanuit een schuine hoek kijken waarbij je overduidelijk witte randen te zien krijgt rondom de ogen)

• Voorpootje liften (vaak wordt een van voorpoten kort of voor een langere tijd opgetild)

• Uitschudden of afschudden (letterlijk de stress c.q. opgelopen spanning van het lichaam schudden en zo probeert je hond te herstellen van een stressvolle situatie) 

• Vocaliseren (piepen, blaffen, janken) (ook bij frustratie 

• Lichamelijke onrust (druk doen, hyperactiviteit)

• Het plots stijf sluiten van de bek. Ook strak gesloten kaken, opgetrokken lippen

• Bevriezen (het hele lichaam verstijfd)

• Overspronggedrag (plots krabben, 'uit het niets' beginnen met graven, druk beginnen te snuffelen of overdreven druk spelgedrag inzetten, niezen)

• Trillen

Kleine verdieping voor wie het interessant vindt

Lavandula angustifolia bevat linalool, bekend om zijn kalmerende en antimicrobiële eigenschappen en wat kan binden aan de NMDA-receptor in de hersenen (NMDA fungeren als receptoren voor stimulerende neurotransmitters binnen het centrale zenuwstelsel en zijn cruciaal voor de regulatie van vegetatieve processen, cognitieve ontwikkeling en neuroplasticiteit). Het is een receptor die betrokken is bij angstverwerking, negatieve ervaringen en stress-sensitisatie. Dit systeem kan overactief zijn bij gestreste honden, waardoor ze sneller hun stressdrempel bereiken.

In tegenstelling tot benzodiazepinen, die via het GABA-systeem werken, beïnvloedt linalool het glutamaatsysteem zonder sedatie, wat belangrijk is voor het leren van honden. Linalool beïnvloedt ook het serotoninesysteem, wat antidepressiva-achtige effecten kan verklaren.

Hoe kun je lavendel nog meer gebruiken:

• Als een aromadiffuser om de geur te verspreiden, wat helpt bij algemene onrust, zie ook https://dogcaseswebshop.com/products/relaxopet-sense-scent-pods-relax-calming-valerian-bergamot-of-protect-lemongrass

• Lavendelspray: Spray een speciale hondveilige lavendelspray op de mand, deken of in de auto.

• Verdunde olie: Een druppel sterk verdunde lavendelolie kan op een doekje stof in de auto worden gelegd, samen met pepermuntolie helpt het tegen wagenziekte.

• Gedroogde lavendel: Doe wat gedroogde lavendel in een stoffen zakje bij de slaapplek van je hond. 
  

Let op!! Natuurlijk gebruik je nooit onverdunde essentiële olie direct op de huid, altijd genoeg verdunnen en altijd vooral even testen op een klein huidgebied op allergische reacties.

Naast lavendel kun je natuurlijk ook gebruik maken van een Thundershirt of ondersteunende Australische bloesemremedies.

En eventueel wil ik het best aankopen en samenstellen en tegen kostprijs aanbieden in 30 ml flesjes als er aantal personen zijn die interesse hebben en het uit willen proberen en hun bevindingen delen. Dus vind je het de moeite waard om het serieus te proberen laat t weten. Als introductie en om ervaring te krijgen met jullie bevindingen is de prijs van een samengesteld flesje van 30 ml met 30 % zuivere biologische Lavandula angustifolia olie met als drager biologische en koudgeperste Jojoba olie nu, als introductieprijs zeg maar, op 10 euro, excl. verzendkosten (6,35 euro via de post in Nederland), als je interesse hebt, stuur me dan even een e-mail info@dogcases.nl met je adresgegevens, daarbij hoeveel flesjes, waarvoor ga je het eventueel gebruiken, want dierenarts is natuurlijk mogelijk, maar er zijn ook andere doeleinden zoals bij het autorijden etc en dan kan ik meedenken indien nodig wat beste zou passen et cetera.

Geen vervanging voor gedragstherapie

Natuurlijk vervangt Lavendelolie niet de angst- en stressverlichtende gedragstherapie bij honden met grote angst, maar als aanvulling of als relatief makkelijk uitvoerbare tussenoplossing is het in ieder geval een veilig, goedkoop en zelf te maken en uit te voeren alternatief voor sommige honden. Hulp nodig? En je weet, heb je vragen of hulp nodig bij het gedrag van je hond, je mag altijd vrijblijvend contact opnemen, stuur een berichtje naar info@dogcases.nl en ben je op zoek naar de leukste, beste en lekkerste producten voor je hond, kijk eens op https://www.dogcaseswebshop.com, vooral de speeltjes van PlayScent  met hun geur en smaak zijn superbruikbaar.

En ik hoor natuurlijk heel graag jullie bevindingen in de reacties.

Kees van Sundert

Erkend en gekwalificeerd gedragstherapeut voor honden bij www.dogcases.nl en erkend RelaxoPettrainer en onder meer gespecialiseerd in reactieve en overmatig opgewonden en enthousiaste honden, stress bij honden, onzekerheid, angsten zoals vuurwerkangst, verlatingsangst, reactief gedrag binnenshuis, bijv. naar bezoek of buitenshuis naar mensen of andere honden. Daarnaast professioneel hondenfotograaf bij Inspired by Bandhu Hondenfotografie www.jouwhondopdefoto.nl en voor de allerleukste hondencadeautjes https://dogcaseswebshop.com/

Bronnen:

Dit artikel is gebaseerd op:  https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1558787826000183 (Fernandes, A. J. B. et al. Effect of a lavender (Lavandula angustifolia) essential oil-based formulation on dogs' welfare during veterinary clinical examination. Journal of Veterinary Behavior 85, 49–58 (2026).) en https://amazinganimalminds.com/nl/gestreste-hond-bij-de-dierenarts-nieuw-onderzoek-laat-zien-dat-lavendelolie-helpt-om-stress-bij-de-dierenarts-te-verminderen/