Co-regulatie: Hoe jouw rust je hond kan helpen kalmeren

Weet je nog dat in of na bepaalde spannende en stressvolle situaties de rust en aanwezigheid van een van je ouders, een speciale vriend of vriendin of misschien gewoon een ander persoon je een veel geruster, veiliger, meer ontspannen en minder gestrest gevoel gaf? En ook zonder meteen de problemen proberen voor je op te lossen, maar alleen al de kalmte en stabiliteit die wordt uitgestraald helpt het zelf ook kalmer te worden en sneller de stress te verwerken.

Dit noemen we co-regulatie en het werkt bij honden op dezelfde manier als bij mensen. En dat is superfijn en handig want zo kun jij als baasje je hond helpen tot rust te komen. Wat is co-regulatie eigenlijk? Onze zenuwstelsels communiceren voortdurend met elkaar. Niet via taal, maar via ritme, toon, spierspanning, gezichtsuitdrukking en energie. Honden zijn daar uitzonderlijk gevoelig voor. Ze lezen en begrijpen onze lichaamstaal en energie en passen daar hun gedrag op aan. Dus als jij gespannen of gestresst bent, voelt je hond dat. Als jij rustig en kalm en relaxt bent, voelt je hond zich ook veiliger en kalmer. Dit gedeelde zenuwstelsel en jullie wonderlijke band is een constante uitwisseling van (lichaams)taal, houding, gedrag en vooral energie en mindset. Misschien niet altijd zichtbaar, maar wel altijd voelbaar tussen jullie.   En deze (wederzijdse) beïnvloeding van elkaars zenuwstelsel gebeurd dus als jullie bij elkaar zijn. Alleen al door je aanwezigheid en rust vertelt jouw emotionele stabiliteit "Ik ben er voor je. Je bent veilig. Het komt allemaal goed. " Na verloop van tijd ontstaat hierdoor een positieve wisselwerking van vertrouwen en zelfregulatie tussen jou en je hond. Dat klinkt te mooi om waar te zijn toch?

Maar helaas werkt het ook twee kanten op..

Want emoties werken in twee richtingen: je kunt de emoties van je hond beïnvloeden, maar door emotionele besmetting beïnvloedt je hond die van jou ook! Zeker bij intense emoties van je hond. Denk er maar eens aan dat je hond in paniek raakt, jankt of onrustig heen en weer loopt, jouw stressnivo stijgt gelijk.

En door emotionele spiegeling kopieert je hond ook je ​​gedrag. Als jij gehaast en gefrustreerd bent, wordt je hond ook vaak onrustig of te opgewonden omdat hij je verhoogde energie voelt en nabootst. En als jij een rustgevende buikademhaling hebt, rustigere (tragere) bewegingen gebruikt of motoriek hebt en met zachte ontspannen stem praat zal je hond deze kalme gedragingen ook gaan overnemen. Heb je moeite met je eigen negatieve gedachten? Lees dan zeker de laatste alinea's over gedachten defusie technieken. Alle sociale dieren die in groepen leven gebruiken deze nuttige overlevingsmechanismen.

Zowel om potentiële bedreigingen te detecteren en erop te reageren en anderzijds om empathie en/of begrip te tonen voor anderen in de groep want dat versterkt de relaties, bevordert de samenwerking en het onderlinge vertrouwen groeit.

Daarom is het zo belangrijk en het voorkomt ongewenst gedrag: 

• Want honden die overprikkeld of angstig worden ervaren en leren elke keer dat hun wereld onveilig is.

• Het versterkt jullie band en creëert een diepe, vertrouwensvolle relatie.

• Het verhoogt stresstolerantie: Je hond leert zelfstandiger met situaties en uitdagingen om te gaan. 

Het is een krachtige en fijne diepe methode die, in combinatie met basis gehoorzaamheidstraining, impuls- en driftbeheersing en het aanpakken en reguleren van de oorzaak van de stress en spanning een veel stabielere en gelukkigere hond geeft. 

Hoe kun je je hond helpen als die stress heeft of voor jou onrust en ongewenst gedrag vertoont?

Helaas wordt het gedrag van veel honden vaak nog verkeerd begrepen. Baasjes vinden hun hond ongehoorzaam, lastig of koppig en eigenwijs. Maar vaak is het je hond die zegt: “Ik zit niet goed in m'n vel, ik voel me niet fijn of veilig genoeg en ik heb daar nu geen zin of behoefte aan. Het gaat erom dat je de behoefte of noodzaak bij je hond herkend en erkent en er begrip voor hebt!

Want als je hond zich dus angstig, overprikkeld of overweldigd voelt, raakt zenuwstelsel overactief en kan je hond vaak heel moeilijk zelf nog tot rust komen. Met met behulp van jouw kalmte en rust kan hij leren het eigen zenuwstelsel te 'resetten' naar een meer evenwichtige staat.

Door controle te houden over je emotionele toestand en gedrag en door aanwezig te zijn, je ademhaling vertraagt, je energie kalm houdt enz, geef je je hond houvast en stabiliteit om zich aan te spiegelen zelfs op momenten dat zijn wereld overweldigend aanvoelt. Je hond leert zo telkens omgaan met stressvolle situaties en het versterkt ook nog eens jullie onderlinge band.

Mooi gezegd Kees, maar hoe kun je kalm en rustig zijn als je (over)gevoelig bent voor de onrust en hogere stressniveaus van je hond?

Praktische tips

• Ben bewust van je eigen emoties: Jouw onzekerheid en/of stress kan overslaan op je hond, dus probeer kalm, duidelijk en voorspelbaar en consistent te zijn in je gedrag en wat je van je hond vraagt of geeft. Jouw rust en kalmte is de leidraad: Gebruik je (diepe) ademhaling heel bewust en ontspan je lichaam en blijf zelf rustig (zelfs bij spannende situaties), geef je je hond een ankerpunt waar hij of zij zich aan leert aan vast te houden en ga leren hij dat de situatie onder controle en veilig is.

• Verbinding en vertrouwen: Bouw een sterkere band door pro-actief contact en verbinding te maken met je hond en te reageren op de lichaamshouding, taal en (stress en kalmerende) signalen van je hond.

• Creëer veiligheid en controle: Zorg voor een veilige omgeving en geef je hond de tijd om te ontprikkelen, vooral als hij onzeker en angstig is.

• Honden zijn ongelooflijk gevoelig voor lichaamstaal, toon en energie. Haal diep en rustig adem en houd je lichaam ontspannen. Je hond zal die kalmte ook gaan voelen, zelfs als hij nog steeds overstuur is.

• Gebruik een zachte stem om gerust te stellen.

  Gebruik een zachte, lage, ontspannen toon om de rust te bevorderen, in plaats van een opgewonden of harde toon. Gebruik eenvoudige woorden die natuurlijk aanvoelen en het gaat niet zozeer om de exacte woorden die je zegt, maar om je toon/toonhoogte/spreektempo en de onderliggende emotionele toestand die ze overbrengen.

• Geef vervolgens duidelijke, specifieke aanwijzingen zoals kom mee, ga maar naar je kussen, kom maar hier liggen enz. indien nodig en relevant vd situatie.

• Ga rustig bij je hond zitten als dat nodig is. Soms is dat het beste wat je kunt doen, er gewoon zijn voor je hond en wat steun en support geven. Ga naast/bij je hond zitten en met je rustige aanwezigheid. Sommige honden vinden het dan fijn om langzaam, ritmisch geaaid te worden, maar zeker niet allemaal. Een Relaxopet Pro of kalmerende muziek voor honden kan ondersteuning en verlichting geven, evenals rustgevende n kalmerende geuren

• Beweeg doelgericht. Als je je hond weg moet halen van een trigger of naar een rustigere omgeving wil leiden, gebruik dan bewuste, doelgerichte bewegingen die je hond vertellen: "we hebben dit onder controle en ik ben hier om te helpen." Aarzelende bewegingen kunnen onzekerheid en twijfel van jouw kant uitstralen, terwijl plotselinge of krachtige bewegingen angst of onrust kunnen versterken.

• Verwacht geen perfectie en ben realistisch. Het is onmogelijk om altijd beheerst en in control te zijn, streef gewoon naar verbetering en weet dat je hond daar veel baat bij zal hebben.

• Leer de lichaamstaal en de stress of kalmerende afstandvergrotende signalen van je hond kennen en te zien. Een aantal veelvoorkomende signalen bij ongemak, stress en spanning zijn:

  • Wegdraaien van het hoofd en wegkijken.

  • Tongelen (hierbij likt de hond zijn lippen en/of neus af)

  • Ogen sluiten, langzaam knipperen met de ogen

  • Vertraagd bewegen (sluipen)

  • Lichamelijk wegdraaien, algehele afwending

  • Gapen

  • Hijgen

  • Oogwit laten zien (vanuit een schuine hoek kijken waarbij je overduidelijk witte randen te zien krijgt rondom de ogen)

  • Voorpootje liften (vaak wordt een van voorpoten kort of voor een langere tijd opgetild)

  • Uitschudden of afschudden (letterlijk de stress c.q. opgelopen spanning van het lichaam schudden en zo probeert je hond te herstellen van een stressvolle situatie) 

  • Vocaliseren (piepen, blaffen, janken) (ook bij frustratie 

  • Lichamelijke onrust (druk doen, hyperactiviteit)

  • Het plots stijf sluiten van de bek

  • Bevriezen (het hele lichaam verstijfd)

  • Overspronggedrag (plots krabben, 'uit het niets' beginnen met graven, druk beginnen te snuffelen of overdreven druk spelgedrag inzetten, niezen)

  • Trillen

  

De effecten van co-regulering

Hoe meer je op co-regulatie oefent, hoe meer je hond leert dat jij  zijn veilige haven bent, ongeacht wat er om je heen gebeurt. Na verloop van tijd helpt dit om zelfverzekerder te voelen in stressvolle situaties, omdat je hond weet dat hij of zij er niet alleen voor staat – jij bent er voor hem of haar. Door jouw kalme aanwezigheid kan zijn brein overschakelen van de 'vecht-of-vlucht'-modus naar een meer bedachtzame, ontspannen toestand.

En het mooie  is dat het niet alleen gaat om het verzachten van individuele stressmomenten. Het leert je hond ook om na verloop van tijd zijn emoties  zelf effectiever te reguleren .

Het resultaat? Een sterkere, veerkrachtigere band tussen jou en je hond, gebouwd op vertrouwen, veiligheid en verbondenheid.

Maar co-regulatie is natuurlijk geen wondermiddel.

Het zou fantastisch zijn als je, door je eigen emoties onder controle te krijgen, alle angst, stress en onrust van je hond kunt verminderen wegnemen? Maar ben realistisch, co-regulatie kan een echt heel krachtig hulpmiddel zijn, maar net als bij alle andere gedragsoefeningen, ondersteunende medicatie of supplementen is het nooit de quick fix die in een keer de chronische angst, onrust en stress bij je hond kan wegnemen. Maar als ontbrekende puzzelstukje kan het ervoor zorgen dat andere inspanningen zoals ondersteunende training en wat omgevingsmanagement een nog ​​groter effect geven, want door je hond een gevoel van veiligheid en stabiliteit te geven in stressvolle momenten, creëer je de emotionele stabiliteit die hij of zij zo nodig heeft. Je eigen gevoel en rol

Neem ook eens eerlijk je eigen rol onder de loep! Want nogmaals, wat jij doet, maar vooral ook wat jij voelt, breng je meestal ongewild feilloos over op je hond. “je ziet dat bijvoorbeeld terug in de interactie met je eigen hond. Als je bijvoorbeeld heel vrolijk bent, zal je hond dit ook laten zien door nog veel vrolijker te doen! Let dus ook goed op je eigen ademhaling, je lichaamshouding en je energie en je reactie als je zelf schrikt. De sensitieve en (hoog)gevoelige honden, ze lezen en begrijpen jouw verbale, maar vooral ook non verbale  signalen. Ze zien ook waar jij naar kijkt, en gebruiken dat als signaal om ook te zien wat er aan de hand is. Daarbij zijn het ook echte experts in het aflezen van je emoties, via je lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen. Ze zien het meteen wanneer je bang of gestrest bent. Kortom, je hond interpreteert jouw reactie of gedrag als een waarschuwingssignaal dat er iets zou kunnen zijn wat gevaarlijk is.

Emoties zie je in veel terug

Emotie heeft dus met ook met focus te maken. “Waar richt je je aandacht op? Waar let je op? Hoe praat je? Welke woorden gebruik je? Op welke toonhoogte? Emotie zie je daarnaast ook terug in je lichaamshouding. Ga maar eens na hoe jij staat als je een slecht nieuws gesprek hebt gehad. Of hoe je staat als je net te horen hebt gekregen dat je je droombaan gekregen hebt? Een derde factor die in relatie staat met emotie, is geloof over je zelf en de wereld om je heen. Wat geloof jij over jezelf als je hond weer blaft of uitvalt? Wat geloof jij over jezelf als je hond keurig langs en grommende hond loopt? En hoe denk je dat dit overkomt op je hond? Wat we moeten inzien is dat negatieve emoties eigenlijk helemaal niet zo negatief zijn. Elke negatieve emotie is een teken dat we iets moeten veranderen in ons leven. Het zijn leermomenten en deze leermomenten zorgen ervoor dat we groeien. Dat is dan weer positief! 

Het voordeel van de non verbale communicatie is dat jij een steun voor je hond kan zijn door zelf kalm en ontspannen te blijven, ook al is je hond bang. Je wordt dan een soort ‘buffer’ voor de angst van je hond, waardoor je hond  beter met de eigen stress om kan gaan. Probeer dus altijd te ontspannen, loop rechtop, schouders vooruit, let op je ademhaling etc..

Gedachten defusie technieken:

Hoe kan je ervoor zorgen dat je je hond niet onbewust beïnvloed door je eigen angsten en negatieve gedachten? Gedachten kunnen je aandacht op eisen, vooral als ze verontrustend en overheersend zijn. Zoals wanneer je je zorgen maakt wanneer je hond weer bang wordt . Of misschien bereid je je al voor op  een bepaalde plek of bepaalde prikkel waarvan je weet dat je hond gaat schrikken. Wanneer dit gebeurt, kun je het gevoel hebben dat je vastzit in een gedachte. Dit heet gefuseerd zijn met je gedachten.

Gedachten defusie technieken helpen je los te komen uit negatieve gedachten, zoals wanneer je je zorgen maakt over het gedrag van je hond Je gaat leren om naar je gedachten te kijken in plaats van ze direct voor waar aan te nemen. Het is logisch om te denken dat onze gedachten ‘waar’ zijn en op feiten gebaseerd . Wanneer we dit geloven, dan kunnen negatieve gedachten gaan overheersen en ervoor zorgen dat je geen alternatieven meer kan zien. In andere woorden, een negatieve gedachte over je hond wordt dan veel meer dan alleen ‘een gedachte’. Het wordt de waarheid.

Defusie technieken werken door de aandacht te verleggen van de inhoud van de gedachten naar het denkproces, waardoor negatieve gedachten minder vat op je hebben. Je kunt defusie gebruiken wanneer: Je een negatieve gedachte hebt over het gedrag van je hond. Bijvoorbeeld: ze gaat in deze situatie vast bang zijn of uitvallen naar die fietser. Of, op deze plek doet ze altijd dit en dat …

We hebben het hier over jouw negatieve gedachten terwijl er nog geen sprake is van angst of ander ongewenst gedrag van je hond, het zijn alleen maar jouw zorgen hierover. 

Hoe kan je je negatieve negatieve gedachten defuseren?

Je kunt leren je niet te laten leiden door overheersende negatieve gedachten. Er zijn drie doelen van negatieve gedachten. 

1. Naar je gedachten kijken in plaats van ervoor weg te rennen of te doen alsof ze er niet zijn

2. Je bewust te zijn van je gedachten zonder ze je gedrag en emoties te laten bepalen

3. Gedachten laten komen en gaan in plaats van eraan vast te houden.

Als je je meer bewust wordt van je gedachtenprocessen, dan kun je beter objectief reflecteren en het en het probleem oplossen. 

Door gedachten defusie kan je afstand houden van je negatieve en overheersende gedachten. Op die manier word je meer bewust van je gedachtepatronen en ben je minder geneigd je gedachten voor je gedachten voor waar aan te nemen. 

Er zijn veel verschillende technieken en je kunt er een paar uit proberen om te kijken welke voor jou werkt. 

1. Geef je gedachten een naam

Behandel je negatieve gedachten als iets buiten jezelf. Je kunt ze zelfs een naam geven,  zoals ‘de ls ‘de moppersmurf , ‘de doemdenker’ of daar heb je  ‘tante ‘de doemdenker’ of ‘tante Truus’’ weer of iets dergelijks. 

2. Zet je gedachten op wolken. Stel je voor dat je je gedachten op wolken hoog in de lucht plaatst. Kijk hoe de wolken langzaam wegdrijven. Herinner jezelf eraan dat gedachten wegdrijven. Herinner jezelf eraan dat gedachten -- net als net als wolken wolken -- geen werkelijke substantie hebben terwijl ze komen en gaan.

3. Gebruik een rare stem. 

Schrijf je vervelende gedachte op en lees hem dan 10 keer hardop voor met een gekke stem. Probeer een stripfiguur of een favoriete acteur na te doen.  Hoe belachelijker, hoe beter!

4. Sla je gedachten op. Visualiseer mappen met labels voor soorten gedachten, zoals voorspellen, spijt hebben, vergelijken, twijfelen, enzovoort. Besteed aandacht aan je gedachten en stop ze in de in de bijbehorende mappen.

5. Geef het verhaal een naam. Zie steeds terugkerende gedachten als bekende verhalen. Let op hoe vaak ze terugkomen. 

6. Klik op de knop “X.  Gedachten kunnen je hoofdhoofd overspoelen als tientallen browservensters op je computer. Stel je overspoelen voor als tientallen browservensters op je computer. Stel je voor dat je de vensters sluit door op elk venster op de  ““X”” te klikken. Kijk hoe de gedachten één voor één verdwijnen!

7.Uitzoomen. Als je gefuseerd bent met een gedachte, stel je dan voor dat je hoog boven de aarde uitsteekt. Merk op hoe klein je zorgen lijken vanuit de ruimte. Voelt je triggerende gedachte net zo belangrijk vanaf deze afstand?

8. Bedank je gedachten. De volgende keer dat een negatieve gedachte de kop op steekt, zeg dan gewoon ‘bedankt voor dankt voor deze gedachte, hersenen’.  Je hersenen proberen je alleen maar alleen maar te helpen.

Ademhalingsoefening

Net zoals we je hond helpen om beter te ontspannen, is het soms voor jezelf ook fijn om beter te ontspannen. Deze oefeningen zijn vooral bedoelt voordat je een moeilijke situatie aangaat, bijvoorbeeld een geluidstraining, een wandeling langs triggers of als je je zorgen maakt over het gedrag van je hond. 

Het beste kan je deze ontspanningsoefeningen doen vlak voordat je gaat trainen/wandelen/etc.  Zodat je met je eigen ontspanning ook je hond kan helpen ontspannen en zo een ‘sociale buffer’ voor je hond kan zijn. hond kan zijn.

Als je deze oefeningen regelmatig doet, dan helpt dit om je zowel op de korte als de lange termijn meer ontspannen te voelen. 

Hoe werkt de diepe ademhalingsoefening?

Op het moment dat jij je gestrest of ongerust voelt dan vindt er in je lichaam een stressreactie plaats. Deze wordt aangestuurd door het sympathische zenuwstelsel en leidt tot een oppervlakkige en snelle ademhaling, een onrustig gevoel en een verhoogde hartslag. Door het doen van ademhalingsoefeningen stimuleer je het parasympatische zenuwstelsel, wat het sympathische zenuwstelsel tegenwerkt. Je ademhaling wordt dieper en langzamer, je hartslag wordt lager en je ervaart rust en je ervaart rust en ontspanning.ontspanning.

De oefening

1. Ga op een rustige plek zitten of liggen en doe je ogen dicht.

2. Plaats je handen op je buik. Bij diepe ademhaling voel je je buik omhooggaan wanneer je inademt en weer naar beneden wanneer je uitademt.

3. Adem langzaam in voor 5 tellen

4. Hou je adem vast voor 5 tellen

5. Adem uit voor 5 tellen

6. Hou de oefening voor 5 minuten vol

Lukt het niet? Probeer langzamer te ademen. Vaak ademen we te snel waardoor ontspannen niet lukt. 

Het tellen is bedoeld om je aandacht van andere gedachten af te leiden. Wordt je toch afgeleid? Geeft niets, het is heel moeilijk om dat helemaal te voorkomen. Wees je van de afleiding bewust en breng je gedachten terug naar je ademhaling.

De timing is maar een voorbeeld. Je kunt de ademhaling ook langer of korter maken. Bijvoorbeeld adem in voor 4 tellen, hou vast voor 7 tellen en adem uit voor 8 tellen. 

Meer lezen of hulp nodig?

Lees ook de andere blogs over het gedrag van je hond op en je weet, heb je hulp nodig bij de opvoeding, het gedrag of de angst c.q. stressvermindering van je hond, neem gerust vrijblijvend contact op.. Ik hoor en help je graag.... Vind je het leuk en boeiend, laat het me weten en blijf vooral de blogs lezen

Kees van Sundert

Erkend en gekwalificeerd gedragstherapeut voor honden bij www.dogcases.nl en erkend RelaxoPettrainer en onder meer gespecialiseerd in reactieve en overmatig opgewonden en enthousiaste honden, stress bij honden, onzekerheid, angsten zoals vuurwerkangst, verlatingsangst, reactief gedrag binnenshuis, bijv. naar bezoek of buitenshuis naar mensen of andere honden.

Daarnaast professioneel hondenfotograaf bij Inspired by Bandhu Hondenfotografie www.jouwhondopdefoto.nl en voor de allerleukste hondencadeautjes https://dogcaseswebshop.com/